Brussels bridge
een stukje ooggetuigeverslag
Het verhaal van de "Brussels bridge" is zeker de moeite waard om verteld te worden.
We geven het woord aan de constructeur ervan: Pierre Lefèvre.
Met een
peloton geniesoldaten, in mei 1944 speciaal opgeleid te Weymouth voor de
constructie van de "Bailey ponton Bridges", en het door het 8e Britse Korps
aangevoerd materiaal, vatten Pierre Lefèvre en Jean Bastogne dat "kunstwerk"
aan.
De uitvoerders van het werk waren op 24 september om tien uur ingelicht en het werk was gereed de volgende dag 25 september om kwart over acht. Duizenden voertuigen van het 21e Legerkorps hebben, op weg naar de zege, van die verplichte oversteekplaats gebruik gemaakt.
Pierre
Lefèvre vertelt de details van deze wonderbaarlijke onderneming. "De 22e
september 1944 heb ik door middel van een verkenningstocht de vernielde bruggen
van Bocholt en van Bree over het kanaal Maastricht - 's Hertogenbosch
geïnspecteerd".
In mijn rapport stelde ik voor te Bree de constructie aan te vatten van een Bailey T.S. brug - klasse 40 tot 110 voet lang. Dat zou ongeveer 40 ton materiaal vergen. De klasse 40-brug kan het gewicht van zware pantserwagens dragen, zonder dat ze op laadwagens geplaatst zijn. De pantserwagens mogen er dus gewoonweg over rijden.
De Geniecompagnie
van de 1e Brigade bestond maar uit één peloton geniesoldaten, daar waar het er
normaal drie moesten zijn.
Te Bree was de
situatie om te bouwen veel gunstiger. De brug van weg nr. 19 was in 1940
vernietigd en tijdens de bezetting vervangen door een voorlopige brug. De brug
steunde aan de kant van Bree op een houten pijler en was nog ondersteund door
palen geslagen in de bedding van het kanaal. Bij hun aftocht
hadden de Duitsers de grote doorgang laten springen. De pijlers van de kleine
doorgang van ongeveer 14 meter waren onbeschadigd.
De 24e september
in de morgen ontvingen wij het bevel van de geniecommandant van het 8e Britse
Korps om te Bree de voorgestelde brug te construeren: men vertelde ons ook dat
het materiaal onderweg was.
10.50 uur: Wij zijn ter
plaatse.
Ik belast
onmmiddellijk Onderluitenant Jean Bastogne met enkele voorbereidende werken: het
opruimen van de beide bermen en vooral aan de andere kant, het losmaken met
springstof van de stalen balken die wel een grote hinderpaal zouden zijn bij het
werpen van de nieuwe brug.
Wij gaan verder
met topografische opmetingen die mij moeten in staat stellen de steunpunten en
de rol voor het plaatsen van de nieuwe Bailey-brug te construeren. De
verschillende nieuwe steunpunten worden aan beide zijden op dezelfde hoogte
aangebracht.
Rond 11.30 uur arriveren de eerste
vrachtwagens met het materiaal. Geholpen door een afdeling van de 2e
gemotoriseerde eenheid, gaan we in de druipende regen verder met het uitladen
van de vrachtwagens en het organiseren van de werf. Van zodra het voornaamste
materiaal afgeladen is, begint een ploeg de steunpunten van de brug te plaatsen
en de rol te monteren.
Om 17.30 uur zijn de zeventien
vrachtwagens met het materiaal leeg, alles is op zijn plaats en de
voorbereidende werken zijn voorbij. Het regent
pijpestelen.
Het is 18.00 uur wanneer ik de manschappen
verzamel: vier secties van onze kleine geniecompagnie, met versterking van een
sectie van de Britse R.E.: in totaal ongeveer 50
manschappen.
Ik ga verder met
de taakverdeling:
De
linkerhoofdbalk: 1e sergeant Leunis met de 1e en 2e
sectie;
De
rechterhoofdbalk: sergeant Bergiers met de 3e en 4e
sectie;
Het midden van de
brug: sectie van de R.E.'s.
Voor de
coördiantie van het werk: 1e sergeant-majoor Loos en
ikzelf.
Om 18.10 uur beginnen de
constructiewerken. Wanneer de nacht valt, ontvangen wij het bezoek van kolonel
PIRON die vergezeld is van een aalmoezenier.
De kolonel vraagt
me wanneer ik denk dat het werk af zal zijn. Ik beloof de brug voor 's
anderendaags, 9 uur, bruikbaar te maken.
Het weer blijft
bar slecht, het is koud.
De aalmoezenier
deelt peperkoek uit en kondigt ons warme wijn aan. De wijn komt 's anderendaags
aan … koud … nadat de werken beëindigd zijn: we hebben hem toch maar
gedronken.
Het is nu 21.35 uur, we zijn goed gevorderd. Ik
heb de zekerheid dat de timing gerespecteerd zal blijven. Ik besluit de werken
te stoppen, zodat ik het werpen van de brug gedurende de nacht voorkom omdat dit
erg delicaat is.
De 25e september
beginnen de werken opnieuw om 06.05
uur. Het weer is beter, het is nog wat fris maar het regent niet meer. Het
werpen van de brug gebeurt zonder moeilijkheden.
De brug is er. De
laatste werken worden uitgevoerd: het wegnemen van de rollen en het monteren van
de oprijplatforms.
Kolonel PIRON is
ter plaatse aangekomen om 0800 uur. Ik vertel hem dat de brug voor het voorziene
uur zal afgewerkt zijn.
Om 08.15 uur is de brug klaar.